Wileńszczyzna. Spojrzenie z lotu ptaka lub którejś z najwyższych skarp nad Wilią na otaczający świat podwileńskich wzgórz i dolin – uderza ciemna przestrzeń lasów przerywana jasnymi połaciami polan, zielenią pól i łąk, wstęgami rzek i zwierciadlanym błękitem jezior.
Na terenie rejonu wileńskiego zachowało się sporo wiekowych lasów w postaci zespołów lasów sosnowo–świerkowych, które kryją w sobie mnóstwo tajemniczych wzgórz, strumyków, jezior i bagien. Są one nie tylko wspaniałą ozdobą tutejszych terenów, lecz również prawdziwą krainą zdrowia.
 |
Wyżyna Oszmiańska jest najwyżej położonym punktem nie tylko w naszym rejonie, lecz również i w całej Litwie. Znajduje się ona na wysokości
W roku 1989 naukowcy z Narodowego Instytutu Geograficznego Francji ustalili, że nieopodal wsi Bernaty nad jeziorem o tej samej nazwie znajduje się centrum kontynentu europejskiego, tak zwane Centrum Europy.
W pobliżu tego miejsca, we wsi Jonejkiszki, w 1993 roku został założony Park Europy, który należy do kategorii parków regionalnych. Część terytorium parku zajmuje prawdziwe muzeum pod otwartym niebem, gdzie wyeksponowanych jest ponad 60 dzieł sztuki, wykonanych przez mistrzów z różnych państw świata.
Kolejnym fenomenem jest skała, która od dawien dawna jest nazywana przez miejscową ludność Świętą lub Płaczącą. Jest to skamieniałość wapienna pochodzenia naturalnego, która niczym zaprawa utrzymuje pomiędzy sobą mnóstwo drobnych kamyków, które także są jej podstawową częścią składową. Sącząca się przez nią woda ma właściwości lecznicze. Ten wspaniały twór przyrody znajduje się nad brzegiem Wilii we wsi Lucjany i jest uwieńczeniem pasma wzgórz, które ciągną się na długości kilkunastu kilometrów. Jest ona jednym z najcenniejszych skarbów z okresu lodowcowego.
Bogata roślinność Wileńszczyzny stanowi siedlisko zróżnicowanego świata zwierzęcego. Zamieszkuje na tych terenach łoś o przepięknych rogach, często zdarza się zobaczyć sarnę i zająca. Można też spotkać bobra, łasice i wydry. Grasują dziki, przemykają lisy. Na terenie rezerwatów występuje populacja wilków i rysi.
Obok ssaków żyją też drapieżne ptaki. Ostatnio na tych terenach pojawiła się populacja orła morskiego. Również tu – nad brzegami Wilii, z dala od osiedli ludzkich - można spotkać pojedyncze okazy rzadkiego ptaka - kraskę.
W jeziorach występują wszystkie gatunki ryb słodkowodnych, a w wartkich strumieniach rzek - nawet pstrąg.
 |
Obszary o szczególnych wartościach przyrodniczych i krajobrazowych w regionie zostały wzięte pod ochronę. Do nich należą parki regionalne Oświe (Asveja) i Wilii, natomiast 17 rezerwatów częściowych chroni najbardziej unikatowe fragmenty przyrody naszego rejonu. Są to rezerwaty krajobrazowe, geomorfologiczne, hydrograficzne, botaniczne, bagienny i ornitologiczny.
 |
